एका मिशन ची सांगता... विनीत वर्तक ©

 एका मिशन ची सांगता... विनीत वर्तक ©

२४ सप्टेंबर २०१४ चा तो दिवस होता जेव्हा भारतातील इसरो च्या केंद्रात लगबग सुरु होती. नुसत्या भारतासाठी नाही तर संपूर्ण मानवाच्या तांत्रिक क्षमतांना एक एक नवीन आयाम देणारा हा दिवस असेल याची कल्पना तिकडे उपस्थित असलेल्या कोणाच्या मनात नव्हती. त्याला कारण ही तसेच होते. ५ नोव्हेंबर २०१३ रोजी भारताने मंगळाकडे उड्डाण केलं तेव्हा जगातील सर्व वैज्ञानिक, संशोधक आणि स्पेस एजन्सी यांनी या मिशनला इतकं सिरीयसली घेतलं नव्हतं. कारण आजवर झालेल्या ४१ पैकी २३ मिशन हे मंगळावर स्वारी करण्यात अयशस्वी ठरले होते. त्यात कोणत्याही देशाला आपल्या पहिल्या प्रयत्नात मंगळावर जाणं जमलेलं नव्हतं. पण म्हणतात न इतिहास घडत असतो आणि त्याचे संदर्भ बदलत असतात. असच इतिहासाचं एक सोनेरी पान त्या दिवशी भारतात लिहिलं गेलं. भारताने पाहिल्याच प्रयत्नात मंगळावर यशस्वी स्वारी करून संपूर्ण जगाला एक धक्का दिला होता. 

साडी नेसून गजरा माळलेल्या भारतीय स्त्री वैज्ञानिकांचा आणि संशोधकांचा तो फोटो काही वेळातच जगाची भारताबद्दल असलेली धारणा बदलण्यात यशस्वी ठरला. त्या फोटोने नुसत्या भारतीय स्त्री ची प्रतिमा बदलली नाही तर अवकाश मोहिमांचा येणाऱ्या काळातील प्रवासाला एक वेगळ्याच उंचीवर नेलं. अवघ्या ७५ मिलियन अमेरिकन डॉलर मधे भारताने मंगळावर केलेली स्वारी हा अनेकांसाठी अभ्यासाचा विषय ठरला. भारताच्या मंगळ यानाने म्हणजेच मॉम ने अवकाश संशोधनाचे संदर्भ बदलवून टाकले. पहिल्याच प्रयत्नात मंगळावर स्वारी करणारा भारत पहिला देश ठरला. इतक्या कमी पैश्यात अवकाश स्वारी करता येऊ शकते हे भारताने जगाला दाखवून दिलं. 

६ महिन्यांच आयुष्य घेऊन मंगळावर दाखल झालेल्या मॉम ने गेल्या ८ वर्षाच्या आपल्या आयुष्यात मंगळाबद्दल आपल्याला असलेल्या माहितीत अभूतपूर्व अशी भर टाकली आहे. मंगळ ग्रहाच्या पृष्ठभागाची वैशिष्ट्ये, आकारविज्ञान, वातावरण आणि बाह्यमंडल या सर्वान बद्दलची माहिती भारताचं मंगळयान गेली ८ वर्ष न थकता इसरो कडे पाठवत होतं. आता याच माहितीच्या आधारे मंगळाबद्दल अनेक वैज्ञानिक संशोधन करत आहेत. जगभरातून ७२०० पेक्षा जास्त संशोधकांनी या माहितीच्या वापरासाठी इसरो कडे अर्ज केला आहे. ज्यातील ४०० पेक्षा जास्ती जण हे जगाच्या ५० पेक्षा जास्त देशातून असलेले संशोधक आहेत. मॉम ने मंगळ ग्रहावरील धूळ समजून घेण्यास मदत केली. मंगळ यानाने प्रथमच मंगळाच्या नैसर्गिक उपग्रहांपैकी एक असलेल्या डेमोसच्या दूरच्या बाजूचे छायाचित्रण केले. आणि त्यामुळे शास्त्रज्ञांना मंगळावरील भूस्खलनाचा अभ्यास करण्यात मदत झाली. अश्या विविध संशोधनांना हातभार लावणाऱ्या मॉम मिशन चा अंत झाल्याचं इसरो ने नुकतच जाहीर केलं. 

इसरो ने मंगळयाना सोबतचा आपला संपर्क संपुष्टात आल्याचं स्पष्ट केलं आहे. गेली ८ वर्ष संपर्कात असणाऱ्या मॉम वरील इंधन संपल्यामुळे कदाचित स्वतःला मंगळाच्या ग्रहण स्थितीनंतर स्वतःला सावरू शकलं नसल्याचा प्राथमिक अंदाज इसरो ने व्यक्त केला आहे. मंगळाच्या ग्रहणात सौर पॅनल मधून ऊर्जा मिळत नसताना त्यात असलेल्या इंधनाच प्रज्वलन करून ग्रहण काळानंतर पुन्हा पृथ्वीच्या दिशेने एन्टिना वळवण्याच तंत्रज्ञान मंगळयाना मधे होतं. हे सगळे सोपस्कार कोणत्याही मदतीशिवाय मंगळयान करण्यासाठी स्वायत्त होतं. पण इसरो च्या मते एप्रिल २०२२ मधे आलेल्या ग्रहण स्थिती नंतर कदाचित मंगळयानावर असलेलं इंधन संपुष्टात आल्याने मंगळयानाला आपली एन्टिना पृथ्वीच्या दिशेने वळवण्यात अपयश आलं असावं आणि त्यामुळे यानाचा संपर्क तुटल्याचा इसरो ने स्पष्ट केलं आहे. 

मंगळयानाला आता कोणत्याही स्थितीत पुन्हा जिवंत करणं शक्य नसल्याने इसरो ने भारताच्या मंगळयान मिशन ची सांगता झाल्याचं जाहीर केलं आहे. नुसत्या भारताच्या नाहीतर संपूर्ण जगाच्या अवकाश प्रवासात भारताचं मंगळयान मिशन एक मैलाचा दगड होता हे इतिहासाच्या पानात सोनेरी अक्षराने लिहिलं गेलं आहे भारताच्या चलनातील सगळ्यात मोठ्या २००० रुपयांच्या नोटेवरही ते कायमचं कोरलं गेलं आहे. पण भारतीय मात्र या सोनेरी क्षणाला विसरून गेले आहेत असं कुठेतरी जाणवलं. ज्या दुर्गशक्तींनी भारताच्या मंगळयान मिशनला मंगळावर पोहचवण्यात सिंहाचा वाटा उचलला त्याच दुर्गाशक्तीच्या उत्सवात मंगळयान मिशन ची सांगता व्हावी हा ही एक योगायोग. 

मंगळयान मिशन मधे प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष सहभागी असणाऱ्या अभियंते, वैज्ञानिक आणि संशोधक तसेच कामगार, कॉन्ट्रॅक्टर आणि इतर संस्था यांना माझा कडक सॅल्यूट. भारताचा तिरंगा अटकेपार नाही तर पृथ्वीपलीकडे फडकवणाऱ्या त्या सर्व अनाम भारतीयांचा मला अभिमान आणि आदर आहे. मंगळयान मिशांनी सुद्धा प्रत्येक दिवस जगलो होतो. यातील प्रत्येक अपडेट दिवस-रात्र असताना जागून ऐकली आणि बघितलेली आहे. माझ्या अवकाश लेखनाचा श्रीगणेशा सुद्धा २०१३ साली याच मिशन च्या उड्डाणातून झाला होता. त्या सर्व आठवणींना आज उजाळा मिळाला. 

थँक यु इसरो. यु डिड इट.... 

जय हिंद!!!

फोटो शोध सौजन्य :-  इसरो , गुगल 

सूचना :- ह्या पोस्टमधील शब्दांकन (विनीत वर्तक ©) कॉपीराईट आहे.

#Durgashakti_2022_Eight_Page... Vinit Vartak ©

 #Durgashakti_2022_Eight_Page... Vinit Vartak ©

There are certain areas in the male dominated society where women still have no access. Even if any woman enters it, she is looked at differently in the society. In a country with a patriarchal social system like India, this difference is even more pronounced. For many centuries there was a trend in India that women should pay attention to the house while men should do outside work i.e. manual labor. The patriarchal social system of India was shaken in a way only when the woman who was engrossed in hearth and child started to go beyond the confines of the home in modern India. Facing all that, the social system had no choice but to accept the woman after proving her achievements in all fields. But in the last few years, when India is moving towards self-reliance, even the areas that have been isolated from women have been marking her. Durga Shakti of self-reliant India has shown today that we are not less than anyone else with our achievements in the same field.

The 'Men in Blue' are very famous in the game of cricket in India. But now the 'woman in blue' has started a revolution in a different field, that is the field of car manufacturing. India's largest auto maker company 'Tata Motors' is at the forefront of this. Tata Motors started giving opportunities to women on the shop floor 48 years ago in 1974. The then Tata Group Chairman J.R.D. Tata chose a woman engineer for the first time for his factory in Pune. That engineer is 'Sudha Murthy'. Today's history tells us that the first step taken by the Tata Group was revolutionary in thinking that women should be given an equal place in the social system. The entire journey from engineer to car making assembly line was not easy for the Tatas and the Durgashakti who worked there. But independent India's Durga Shakti has shown that when Durga Shakti decides, she can do anything.

As a worker, women had to change many things at different levels while working in the assembly line. The biggest problem was mental. The fact that women would work as workers in the work of making a car was not digestible to the 'Men in Blue', so it was opposed. Time and quality are very important in any industry. It was the biggest achievement for those women workers to manage to produce cars in the shortest possible time while maintaining the quality standards. A complete system change was needed to make the change that women could produce cars while meeting quality standards in the same time frame as men. The first issue was 'skill development'. Another important issue was security. Even from restrooms, toilets, locker rooms to night and night working 24 hours, women needed to work on many different aspects like security, sexual harassment, healthcare while inside the company till they go home.

She needed the right support, confidence and all these things to do the work which a woman has never done before. With the help of schemes like the National Employability Enhancement Mission (NEEM) of the Government of India, the Tata Group started the first batch of women in its factory in Pune. When the 'women in blue' began to produce tods for men, these Durga Shaktis were gradually entrusted with the responsibility of even greater work. Today two famous cars of Tata Motors are being manufactured by 'Women in Blue'. More than 1500 Durgashakti manufactures very high quality cars like Tata Safari and Tata Harrier. Women in Blue are producing more than 2000 cars of each model every month. This story does not end here but begins here. Work is underway to increase the participation of women in the Tata Group to 25% in the next 4-5 years. Looking at the productivity of Woman in Blue, M.G. (Morris Garage), a car manufacturing company, has introduced an all-female assembly line at its factory. M.G. The company has clarified that 50,000 cars of India's famous car model Hector have been made by all women. C.A.T. (CEAT), a tire manufacturer, has opened all-women shops across India. In which all tire work is done by women. Even changing the wheels, balancing the wheels and even operating the machinery she needs.

Today in self-reliant India, women are making their mark even in areas where they are forbidden or told not to do manual labour. According to me, 'Woman in Blue' is the beginning of a new revolution. All women who are part of that revolution are a form of Durga Shakti. This journey is not as easy as it seems. Your home, education, Apart from this, my strong salute to all these Durga Shaktis who bring drastic changes in the system of society by taking care of menses every month. Today is the last day of Navratri and tomorrow the festival of Vijayadashami will be celebrated. On this occasion, let us loot the gold of all these Durga Shakti's efforts, stubbornness, thoughts, their journey. All these days, my best wishes for the journey ahead of the unknown Durgashakti!!!

Photo Search Courtesy :- Google

Notice :- Wording in this post is copyright.

#दुर्गाशक्ती_२०२२_नववं_पान... विनीत वर्तक ©

 #दुर्गाशक्ती_२०२२_नववं_पान... विनीत वर्तक © 

पुरुषप्रधान समाजव्यवस्थेत अशी काही क्षेत्रं आहेत ज्यात अजूनही स्त्रीला प्रवेश नाही. जरी कोणत्याही स्त्रीने त्यात प्रवेश केला तरी तिच्याकडे वेगळ्या नजरेने समाजात बघितले जाते. भारतासारख्या पितृसत्ताक समाज व्यवस्था असलेल्या देशात हा फरक अजून जास्ती प्रकर्षाने समोर बघायला मिळतो. स्त्रीने घराकडे लक्ष द्यावं तर पुरूषाने बाहेरची म्हणजेच अंगमेहनतीची कामं करावीत असा प्रघात कित्येक शतके भारतात होता. चूल आणि मूल यात रमलेली स्त्री जेव्हा आधुनिक भारतात घराच्या चौकटीपलीकडे जायला लागली तेव्हाच भारताच्या पितृसत्ताक समाजव्यवस्थेला एक प्रकारे हादरे बसले होते. त्या सर्वाला तोंड देत स्त्रीने आपलं कर्तृत्व सगळ्या क्षेत्रात सिद्ध केल्यावर त्याला स्वीकारण्याशिवाय पर्याय समाज व्यवस्थेला नव्हता. पण गेल्या काही वर्षांत जेव्हा भारत आत्मनिर्भरतेकडे वाटचाल करतो आहे, तेव्हा स्त्रीपासून आजवर अलिप्त राहिलेली क्षेत्रंसुद्धा तिला खुणावत होती. त्याच क्षेत्रांत आपल्या कर्तृत्वाने आपणही कोणापेक्षा कमी नाही हे आत्मनिर्भर भारताच्या दुर्गाशक्तींनी आज दाखवून दिलं आहे. 

क्रिकेटच्या खेळात भारतात 'मेन इन ब्ल्यू' खूप प्रसिद्ध आहेत. पण आता एका वेगळ्या क्षेत्रात 'वूमन इन ब्ल्यू'नी एका क्रांतीची सुरूवात केली आहे, ते क्षेत्र आहे गाड्यांच्या निर्मितीचं. यात सगळ्यात पुढे आहे ती भारतातील सगळ्यात मोठी ऑटो मेकर कंपनी म्हणजेच 'टाटा मोटर्स'. टाटा मोटर्स मध्ये शॉप फ्लोअरवर स्त्रियांना संधी देण्याची सुरूवात केली ते आजपासून ४८ वर्षांपूर्वी म्हणजेच १९७४ साली. तत्कालीन टाटा ग्रुपचे चेअरमन जे.आर.डी. टाटा यांनी आपल्या पुण्यातील कारखान्यासाठी पहिल्यांदा एका स्त्री इंजिनिअरची निवड केली. त्या इंजिनिअर म्हणजेच 'सुधा मूर्ती'. समाज व्यवस्थेत स्त्रियांना सारखं स्थान दिलं पाहिजे या विचाराने टाटा ग्रुपने टाकलेलं पहिलं पाऊल हे क्रांतिकारी होतं हे आजचा इतिहास सांगतो. इंजिनियर ते कार बनवण्याची संपूर्ण असेम्ब्ली लाईन हा प्रवास टाटांसाठी आणि त्यात काम करणाऱ्या दुर्गाशक्तींसाठीही सोप्पा नव्हता. पण जेव्हा दुर्गाशक्ती ठरवते तेव्हा ती काहीही करू शकते हे आत्मनिर्भर भारताच्या दुर्गाशक्तींनी दाखवून दिलेलं आहे. 

एक कामगार म्हणून स्त्रियांना असेम्ब्ली लाईनमध्ये काम देताना अनेक गोष्टी वेगवेगळ्या स्तरावर बदलाव्या लागल्या. सगळ्यांत मोठी अडचण होती ती मानसिकतेची. एखादी कार बनवण्याच्या कामात स्त्रिया कामगार म्हणून काम करणार ही गोष्ट 'मेन इन ब्लु' ना पचनी पडणारी नव्हतीच, त्यामुळे विरोध झालाच. कोणत्याही उद्योगात वेळ आणि गुणवत्ता यांना खूप महत्व असते. कमीत कमी वेळात गुणवत्तेचा दर्जा राखून गाड्यांची निर्मिती करणं हे जमवून आणणं हे त्या स्त्री कामगारांसाठी सगळ्यांत मोठं शिवधनुष्य होतं. पुरूषांच्या तोडीने त्याच वेळेत गुणवत्तांचे निकष पार करून स्त्रिया गाड्यांची निर्मिती करू शकतात हा बदल करण्यासाठी एका संपूर्ण सिस्टीम बदलाची गरज होती. सगळ्यांत पहिला मुद्दा होता 'स्किल डेव्हलपमेंट'. दुसरा महत्वाचा मुद्दा होता तो म्हणजे सुरक्षितता. अगदी रेस्टरूम, टॉयलेट, लॉकर रूम ते रात्री, अपरात्री २४ तास काम करताना स्त्रियांची कंपनीच्या आतमध्ये असताना ते घरी जाईपर्यंत सुरक्षा, सेक्सुअल हॅरॅसमेंट, हेल्थकेअर अश्या अनेक विविध बाबींवर काम करण्याची गरज होती.

जे काम आजवर स्त्रीने कधी केलंंच नाही ते तिला करण्यासाठी योग्य ते पाठबळ, आत्मविश्वास, सोबत या सर्व गोष्टींची गरज होती. भारत सरकारच्या National Employability Enhancement Mission (NEEM) सारख्या योजनांची मदत घेऊन टाटा ग्रुपने आपल्या पुणे इथल्या कारखान्यात स्त्रियांची पहिली बॅच सुरू केली. 'वूमन इन ब्ल्यू' जेव्हा पुरुषांच्या तोडीस तोड उत्पादन करू लागल्या तेव्हा या दुर्गाशक्तींवर अजून मोठ्या कामाची जबाबदारी टप्प्याटप्प्याने सोपवली गेली. आज टाटा मोटर्सच्या दोन प्रसिद्ध गाडयांची निर्मिती 'वूमन इन ब्ल्यू' करत आहेत. टाटा सफारी आणि टाटा हॅरिअर सारख्या अतिशय उच्च दर्जाच्या, गुणवत्तेच्या गाड्यांची निर्मिती तब्बल १५०० पेक्षा जास्ती दुर्गाशक्ती करत आहेत. प्रत्येक महिन्याला प्रत्येक मॉडेलच्या २००० पेक्षा जास्त गाड्यांची निर्मिती वूमन इन ब्ल्यू करत आहेत. ही गोष्ट इकडे संपत नाही तर इकडे सुरू होते. येत्या ४-५ वर्षात टाटा ग्रुपमधील स्त्रियांचा सहभाग हा तब्बल २५% इतका करण्याच्या दृष्टीने काम सुरू आहे. वूमन इन ब्ल्यू ची उत्पादकता बघून एम.जी. (मॉरीस गॅरेज) या कार उत्पादक कंपनीने आपल्या कारखान्यात संपूर्ण स्त्रियांची असेम्ब्लीलाईन सुरू केली आहे. एम.जी. हेक्टर या भारतातील प्रसिद्ध कार मॉडेलची ५०,००० कार ही सर्व स्त्रियांनी बनवली असल्याचं कंपनीने स्पष्ट केलं आहे. सी.ए.ट. (CEAT) या टायर बनवणाऱ्या कंपनीने संपूर्ण भारतात ऑल वुमन शॉप उघडली आहेत. ज्यात टायरसंबंधी सर्व कामं ही स्त्रियांकडून केली जातात. अगदी चाकं बदलणं, चाकं बॅलेन्स करणं ते अगदी त्याला लागणारी मशिनरी ऑपरेट करणं. 

आज आत्मनिर्भर भारतात स्त्री तिला निषिद्ध असणाऱ्या किंवा अंगमेहनतीची कामं झेपणार नाहीत असं सांगितल्या गेलेल्या क्षेत्रातही आपली स्वतःची ओळख बनवत आहेत. माझ्या मते 'वुमन इन ब्ल्यू' एका नव्या क्रांतीची सुरूवात आहे. त्या क्रांतीचा भाग असणाऱ्या सर्वच स्त्रिया या दुर्गाशक्तीचं एक स्वरूप आहेत. हा प्रवास वाटतो तितका सोप्पा नाही. आपलं घर-दार, शिक्षण, या शिवाय प्रत्येक महिन्याला येणारे पाळीचे दिवस सांभाळून पुरुषी नजरांना तोंड देत समाजाच्या व्यवस्थेत आमुलाग्र बदल घडवून आणणाऱ्या या सर्वच दुर्गाशक्तींना माझा कडक सॅल्यूट. आज नवरात्रीचा शेवटचा दिवस आणि उद्या विजयादशमीचा सण साजरा होईल. या निमित्ताने आपण या सर्व दुर्गाशक्तींच्या प्रयत्नांचं, जिद्दीचं, विचारांचं, त्यांच्या प्रवासाचं सोनं लुटुया. या सर्व द्यात, अज्ञात दुर्गाशक्तींच्या पुढल्या प्रवासाला माझ्या खूप खूप शुभेच्छा!!!

फोटो शोध सौजन्य :- गुगल 

सूचना :- ह्या पोस्टमधील शब्दांकन (विनीत वर्तक ©) कॉपीराईट आहे.

#Durgashakti_2022_Eight_Page... Vinit Vartak ©

 #Durgashakti_2022_Eight_Page... Vinit Vartak ©

"To be nobody but yourself in a world 

which is doing it's best day and night to make you like

everybody else means to fight the hardest battle

which any human being can fight and never stop fighting.”... E.E. Cummings

In a country like India, where even a modern woman has to fight day and night to prove her existence, we cannot even think about the struggle of third genders. Even if a third party came near us to ask for money in a simple public place, it seemed that he was uncomfortable with the white-clad society. Therefore, to give them a place in the flow of society or to think about them as a human being is far from today's society, being born as a third gender in that time is a black water punishment to be suffered for the rest of your life! But the struggle to recover from it and prove one's existence on the stage of the society and to make the society take notice of one's self is a symbol of Durga Shakti. Where a woman born as a man finds her own existence and gives meaning to the lives of women like her in society, she is a symbol of Durga Shakti. "Joyita Mondal" is a woman fighter in the history of India.

Born as a boy named Joyonto, when it became clear that her next life would be a third gender, her black water punishment began. She had to bear the scorn of her birth parents and her own family for being third-class before being rejected by society. When she started going to school, she started being ignored by the society. Be it peers from her school or neighbors down the street. Every day she had to listen to her third gender. We often think that why are we born? As a third gender, don't we also have the right to live as human beings? After 10th, Joyita dropped out of school because of the criticism she received. One day in 2009, She left home forever after telling her parents that She got a job in another city.

Even after leaving home and coming to Dinjapur, her life became more difficult. Despite the money, no hotel offered accommodation as it was a third party. She had to spend nights on the streets starving. As a third gender, even with money, the community was hesitant to provide food and water. Once upon a time, Joyita was treated like a dog. A distraught Joyita was accepted by the third gender people of Dinjapur and given a place to stay. But in return, it was time for her to work begging on the streets. But Joyita did not want to live such a life. She did not want to be treated as inferior to a dog by society. In the world's largest democracy, the right to live as a human being was wanted. In 2010, she founded a Non-Governmental Organization (NGO) called "Nayi Roshni for Dinjapur" to address the injustices faced by her and solve the problems of women like her. She raised a fight through this organization. Many third party people joined her fight and gradually the work of her organization began to expand. In 2010, Joyita was the first third-gender woman in India to get a voter ID card.

In 2014, the Supreme Court ruled that transgender (third-gender) people will be officially recognized. Things have changed in India after the order of the Hon'ble Supreme Court. New avenues of employment have been opened up to third parties and freedom is being provided to bring them to an equal platform in the society. While doing social work through this organization, Joyita got to know the Deputy Collector and District Magistrate of Islampur, Thanduk Sherpa. Through this acquaintance she contacted a former Additional District Judge named Subrata Pole. Taking note of her social work and respecting the order given by the Supreme Court, Pole recommended that her name be considered as a judge in the Lok Adalat of Islampur. A Lok Adalati has a three-member judicial panel. It consists of a senior judge, a lawyer and a person who has made valuable contributions in the social sector. Joyita was recommended for inclusion in this panel in recognition of her social work.

It was a revolutionary moment for a third gender woman to be invited to judge in the judiciary. During the last 29 years of struggle and suffering, an opportunity came to her to show a ray of hope in the lives of people like us. Of course she accepted this opportunity. On July 8, 2017, 29-year-old Joyita Mandal became India's first third-gender judge in the Lok Adalat. The Goddess of Justice is blind because she is meant to show no partiality in judging. According to Joyita,

“I have been given the position of a social worker and they treat me as I deserve. I am not there as a transgender… I am there as an impartial judge.”

The victory of Joyita Mandal's fight is not only limited to her but it will have wider implications in the society. It's not just limited to the mindset and empowerment of the community, it's about gaining access to the system and gaining the right to change the system. That is why Joyita Mandal is a unique form of modern Durga Shakti. Who has the right to live as a human being with countless third gender like her, facing every look, criticism and injustice of the society in very adverse conditions. This has been shown to white people. That is why I sincerely believe that her fight will play a decisive role in the future. Joyita Mandal's success is not limited to India but its respect for Indian democracy, the Indian Constitution and Supreme Court decisions, the repercussions of which will not fail to reverberate at the world level.

On the one hand, when there is a movement to wear burqa and bring mace on women's freedom, and the young generation gives silent support to the movement without thinking about the past, Joyita's fight to bring the third party people into the mainstream through democracy for their own rights and freedom, I feel is a unique form of Durga. My warmest salute to Joyita Mandal. I wish her all the best for her future journey.

Photo Search Courtesy :- Google

Notice :- Wording in this post is copyright.

#दुर्गाशक्ती_२०२२_आठवं_पान... विनीत वर्तक ©

 #दुर्गाशक्ती_२०२२_आठवं_पान... विनीत वर्तक © 

"To be nobody but yourself in a world 

which is doing it's best day and night to make you like

everybody else means to fight the hardest battle

which any human being can fight and never stop fighting.”... E.E. Cummings

भारतासारख्या देशात जिकडे आधुनिक स्त्रीला सुद्धा स्वतःचं अस्तित्व सिद्ध करण्यासाठी रोज दिवस रात्र लढा द्यायला लागतो, तिकडे तृतीयपंथी लोकांच्या संघर्षाबद्दल तर आपण विचारही करू शकत नाही. साधं सार्वजनिक ठिकाणी पैसे मागायला आपल्या जवळपास जरी तृतीयपंथी आले तरी पांढरपेशा समाजाला त्याने अस्वस्थ झाल्यासारखं होतं. त्यामुळे त्यांना समाजाच्या प्रवाहात स्थान देण्याच्या गोष्टी किंवा एकूणच त्यांच्याविषयी माणूस म्हणून विचार करणं हे पण आज समाजाकडून कोसो लांब आहे, त्या काळात एक तृतीयपंथी म्हणून जन्माला येणं ही एक प्रकारे आयुष्यभर भोगायला लागणारी काळ्या पाण्याची शिक्षाच! पण त्यातून स्वतःला सावरत स्वतःचं अस्तित्व समाजाच्या पटलावर सिद्ध करणं आणि समाजाला आपली दखल घ्यायला लावणं हा लढा एक दुर्गाशक्तीचं प्रतिक आहे. जिकडे पुरुष म्हणून जन्माला आलेली एक स्त्री स्वतःचं अस्तित्व शोधून आपल्यासोबत समाजातील आपल्यासारख्या स्त्रियांच्या आयुष्याला एक अर्थ प्राप्त करून देते, ती दुर्गाशक्तीचं एक प्रतिक आहे. भारताच्या इतिहासात हा लढा देणारी स्त्री आहे "जोयिता मोंडल". 

जोयोंतो नावाचा मुलगा म्हणून जन्माला आलेल्या जोयिताचं पुढलं आयुष्य तृतीयपंथी असणार हे जेव्हा स्पष्ट झालं, तेव्हा तिची काळ्या पाण्याची शिक्षा सुरू झाली. समाजाने नाकारण्याआधीच जन्मदात्यांकडून आणि आपल्याच कुटुंबाकडून तिला तृतीयपंथी असण्यासाठी अवहेलना सोसावी लागली. शाळेत जायला लागल्यावर समाजाकडून तिची अवहेलना सुरू झाली. मग ते समवयस्क तिच्या शाळेतील विद्यार्थी असोत वा गल्लीमध्ये राहणारे शेजारी असोत. प्रत्येक दिवशी तिच्या तृतीयपंथी असण्यावरून तिला ऐकावं लागत होतं. अनेकदा असं वाटायचं की आपण जन्माला तरी का आलो? तृतीयपंथी असलो म्हणून माणूस म्हणून जगण्याचा आपला अधिकारही आपल्याला नाही का? १० वी झाल्यावर जोयिताने तिच्यावर होणाऱ्या टीकेला कंटाळून शाळा सोडली. २००९ साली एका दिवशी आपल्या पालकांना आपल्याला दुसऱ्या शहरात काम मिळालं असं सांगून घर सोडलं ते कायमचं. 

घर सोडून दिंजापूर इकडे आल्यावरही तिचं आयुष्य अजून कठीण झालं. पैसे असतानाही तृतीयपंथी असल्यामुळे कोणत्याच हॉटेलने राहायला जागा दिली नाही. तिला उपाशी पोटी रस्त्यावर रात्री काढाव्या लागत होत्या. एक तृतीयपंथी म्हणून पैसे असतानाही समाज अन्न आणि पाणी द्यायलाही कचरत होता. एकवेळ कुत्र्याला देऊ पण तुला नाही अश्या पद्धतीची वागणूक जोयिताला दिली गेली. खचलेल्या जोयिताला दिंजापूर इथल्या तृतीय पंथाच्या लोकांनी स्वीकारलं आणि राहायला जागा दिली. पण त्या बदल्यात रस्त्यावर भीक मागायचं काम करायची वेळ तिच्यावर आली. पण जोयिताला अश्या आयुष्यात जगायचं नव्हतं. समाजाने देऊ केलेली कुत्र्यापेक्षाही हीन दर्जाची वागणूक तिला नको होती. जगातील सगळ्यांत मोठ्या लोकशाही असलेल्या देशात एक माणूस म्हणून जगण्याचा अधिकार हवा होता. २०१० साली तिने आपल्यावर होणाऱ्या अन्यायाला वाचा फोडण्यासाठी आणि आपल्यासारख्या स्त्रियांचे प्रश्न सोडवण्यासाठी "नयी रोशनी फॉर दिंजापूर" नावाची एक गैर-सरकारी संस्था (NGO) स्थापन केली. या संस्थेच्या माध्यमातून तिने एक लढा उभारला. तिच्या या लढ्यात अनेक तृतीयपंथी लोक जोडत गेले आणि बघता बघता तिच्या संस्थेचं कार्य विस्तारू लागलं. २०१० साली व्होटर आय डी कार्ड मिळवणारी जोयिता भारतातील पहिली तृतीयपंथी महिला होती.   

२०१४ मध्ये, सर्वोच्च न्यायालयाने असा न्याय दिला की ट्रान्सजेंडरला (तृतीयपंथी) लोकांना अधिकृतपणे मान्यता दिली जाईल. माननीय सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशानंतर भारतात गोष्टी बदलल्या आहेत. रोजगाराचे नवे मार्ग तृतीयपंथी लोकांसाठी खुले झाले आहेत आणि त्यांना समाजात समान व्यासपीठावर आणण्यासाठी स्वातंत्र्य प्रदान केलं जात आहे. या संस्थेच्या माध्यमातून सामाजिक कार्य करत असताना, जोयिताची ओळख इस्लामपूरचे उपजिल्हाधिकारी आणि जिल्हा दंडाधिकारी, थंडुक शेर्पा यांच्याशी झाली. या ओळखीतून तिने सुब्रत पोळे नावाच्या माजी अतिरिक्त जिल्हा न्यायाधीशांशी संपर्क साधला. तिच्या सामाजिक कार्याची दखल पोळे यांनी घेताना आणि सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या आदेशाचा मान ठेवताना त्यांनी इस्लामपूरच्या लोक अदालतीमध्ये तिच्या नावाचा विचार न्यायाधीश म्हणून करण्यासाठी शिफारस केली. लोक अदालतीमध्ये तीन लोकांचे ज्युडिशियल पॅनल असते. ज्यात एक सिनियर न्यायाधीश, एक वकील आणि एक सामाजिक क्षेत्रात बहुमूल्य योगदान देणारी व्यक्ती असते. जोयिताला तिने केलेल्या सामाजिक कार्याची दखल म्हणून या पॅनल मध्ये सहभागी करून घेण्याची शिफारस केली गेली होती. 

एका तृतीयपंथी स्त्रीला न्यायव्यवस्थेत निवाडा करण्यासाठी आमंत्रण मिळणं हा एक क्रांतिकारी क्षण होता. गेली २९ वर्षं तिने जो संघर्ष केला होता, वेदना सहन केल्या होत्या, ते करत असताना आपल्यासारख्या समदुःखी लोकांच्या आयुष्यात एक आशेचा किरण दाखवण्याची संधी तिच्याकडे चालून आली होती. अर्थातच तिने ही संधी स्वीकारली. ८ जुलै २०१७ रोजी २९ वर्षांची जोयिता मंडल लोक अदालतीमधली भारतातील पहिली तृतीयपंथी न्यायाधीश बनली. न्यायदेवता आंधळी असते कारण तिने न्याय करताना कोणताही पक्षपात करू नये असं अभिप्रेत आहे. जोयिताच्या मते, 

“मला सामाजिक कार्यकर्त्याचे स्थान देण्यात आले आहे आणि ते मला माझ्या योग्यतेप्रमाणे वागतात. मी तिथे ट्रान्सजेंडर (तृतीयपंथी) म्हणून नाही… तर मी तिथे एक निष्पक्ष न्यायाधीश म्हणून आहे.”

जोयिता मंडलच्या लढ्याचा विजय हा फक्त तिच्यापुरता मर्यादित नाही तर याचे व्यापक परिणाम समाजाच्या पटलावर होणार आहेत. हे केवळ समाजाच्या विचारधारणेत आणि सक्षमीकरणापुरतेच मर्यादित नाही, तर हा विजय सिस्टीममध्ये प्रवेश करण्याबद्दल आणि सिस्टिम मध्ये बदल घडवण्याचा अधिकार मिळवण्याबद्दल आहे. त्यासाठीच जोयिता मंडल आधुनिक दुर्गाशक्तीचं अनोखं रूप आहे. जिने अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीमध्ये समाजाच्या प्रत्येक नजरेला, टीकेला, अन्यायाला सामोरे जात आपल्यासोबत आपल्यासारख्या असंख्य तृतीयपंथी लोकांना माणूस म्हणून जगण्याचा अधिकार आहे, हे पांढरपेशा समजाला दाखवून दिलेलं आहे. त्यासाठीच तिचा हा लढा येणाऱ्या काळात निर्णायक भूमिका बजावेल असे मला मनापासून वाटते. जोयिता मंडलचे यश हे भारतापुरते मर्यादित नाही तर भारतीय लोकशाही, भारतीय संविधान आणि सर्वोच्च न्यायालयाच्या निर्णयाचा तो आदर आहे, ज्याचे पडसाद जगाच्या पातळीवर उमटल्याशिवाय राहणार नाहीत. 

एकीकडे बुरखा घालण्यासाठी आणि स्त्रीच्या स्वातंत्र्यावर गदा आणण्यासाठी आंदोलन होत असताना आणि तरुण पिढी मागचा पुढचा विचार न करता असल्या आंदोलनाला मूक पाठिंबा देत असताना स्वतःच्या हक्कासाठी आणि स्वातंत्र्यासाठी लोकशाहीच्या माध्यमातून सिस्टीमचा भाग बनून तृतीयपंथी लोकांना मुख्य प्रवाहात आणणारा जोयिताचा लढा मला दुर्गेचे अनोखे रूप वाटते. जोयिता मंडलला माझा कडक सॅल्यूट. तिच्या पुढच्या प्रवासाला माझ्या खूप खूप शुभेच्छा. 

फोटो शोध सौजन्य :- गुगल 

सूचना :- ह्या पोस्टमधील शब्दांकन (विनीत वर्तक ©) कॉपीराईट आहे.

#Durgashakti_2022_Seven_Page... Vinit Vartak ©

 #Durgashakti_2022_Seven_Page... Vinit Vartak ©

Everyone lives their lives within the framework of society, but beyond that framework there is a world in which very few dare to venture. In the case of Indian women, these things are taboo. It is often seen that no matter what efforts a woman makes, the society puts her finger on her footsteps instead of supporting her. If the thing is related to the adventure field, then those eyebrows are raised even more. When a woman takes on the responsibility of motherhood, crossing the threshold of the house and maintaining her interests related to the adventure field, it is an impossible thing. But at the same time, two mother-daughter pairs who live out those adventurous dreams of their choice with their daughters are the epitome of Durga Shakti today. Because she defied the constraints of society and created a unique mark in the adventure field, setting an exemplary example of what an Indian woman can do to both the old and new generations.

The first of these is the mother-daughter story of Shivani Prithvi and Deepti Prithvi. The Story Begins When Shivani Prithvi was 5 years old, she inherited racing from her father. Her father was famous as a sports racing driver in the 90s. At the age of 5, Shivani took part in a roller skating competition and demonstrated his passion for this sport. Taking part in various racing competitions, Shivani won many medals in state level competitions. After her school life, she set her sights on becoming a doctor. Even while studying medicine, her passion for racing did not allow her to sit still. She expressed her desire to her father during the vacation after passing her second year M.B.B.S. exam. Her father made her realize that the driving skills required for rally car racing are different. Shivani easily passed the exam conducted by her father. She had the innate qualities of a racing driver. But the real trouble was ahead. She needed a co-driver. Such a companion will properly guide her to the next turn and the right road. A fellow driver plays a huge role in any racing success. Since Shivani is new, no one refuses to be her colleague.

Her mother i.e. Deepti Prithvi who is a doctor by profession recognized her problem. In the operation room, hands and eyes were on Deepti who were operating on the human body. Every second was important to her. But the idea of ​​competing in a racing car at the age of fifty was revolutionary. But as a mother, she knew that her daughter would never get a better assistant driver than her. Because one mistake on the part of the assistant driver and a car accident is a definite equation. From there began a different journey behind the steering wheel. Two racers, Shivani and Deepti, were preparing for the competition by wearing 7 layers of safety clothing and helmets for hours and hours and doing difficult turns. It would be surprising if the society did not criticize his steps. Now at this age? From such comments, they ruined the girl's life, Does racing fill you up? Such and various suggestions began. But despite all of them, both of them continued their practice. In 2018, Shivani and Deepti took part in an autocross competition, where they finished second. In the Volkswagen India Ameo Cup competition, they achieved the pole position leaving behind the rest of the racers. Responding to public criticism, Shivani earned a doctorate and continued his post-graduate studies.

Another story is that of Audrey Maben and Amy Mehta, a mother-daughter duo from Mysore. The story begins when 6-year-old Audrey Maben in Nashik sees a fighter jet flying overhead. The jet that disappears overhead in an instant is forever etched in the mind of 6-year-old Audrey Maben. The flow of sky starts from there. At the age of 15, as an NCC cadet, she made her first ever connection with the air with the help of a glider. From there begins a journey down a road that no woman has ever thought of. Audrey Maben has etched her name in the pages of history as India's first microlight aircraft instructor.

Nowadays, when a woman is pregnant, she is often told to take bed rest. But Audrey Maben did not fit this principle. When she was 8.5 months pregnant, she flew a cross-country flight for 4 hours with her unborn baby. She did this feat while taking care of her stomach which came forward wearing a men's diaper. Perhaps like Abhimanyu, Amy, who was in her womb at that time, was connected to Akash by her mother forever. Going forward, mother and daughter embarked on a journey that no one could even imagine. That journey means covering more than 37,000 kilometers across 21 countries in 80 days. Audrey Maben is the first Indian woman to get the country's first motor gliding license. Following in her mother's footsteps, Amy has also tied her relationship with flying.

The mother-daughter duo of Audrey Maben and Amy Mehta and Shivani Prithvi and Deepti Prithvi set a different example of Durga Shakti. On the one hand, a girl makes her mother's passion her passion, on the other hand, a mother makes her daughter's passion her passion, and both of them encourage each other and scale the heights of success, presenting a different image of the Indian woman to the world. Fields like motor racing or Microlight piloting were hitherto excluded from the Indian woman. These two mother-daughter pairs have shown that even in a male-dominated field, a woman can plant arresting flags with her achievements. My warmest salute to all of them who put forward a different form of Durga Shakti and best wishes for their future journey.

Photo Search Courtesy :- Google

Notice :- Wording in this post is copyright.

#दुर्गाशक्ती_२०२२_सातवं_पान... विनीत वर्तक ©

 #दुर्गाशक्ती_२०२२_सातवं_पान... विनीत वर्तक © 

समाजाच्या चौकटीत राहून प्रत्येकजण आयुष्य जगत असतो, पण त्या चौकटीपलीकडे एक विश्व आहे, ज्यात मुशाफिरी करण्याची हिंमत फार थोडेच लोक करतात. भारतीय स्त्रियांच्या बाबतीत तर या गोष्टी वर्ज्य आहेत. कोणत्या स्त्रीने प्रयत्न केले तरी तिला आधार देण्यापेक्षा तिच्या त्या पावलांवर बोट ठेवण्याचं काम समाज करत असतो हे अनेकदा दिसून येते. त्यात जर ती गोष्ट साहसी क्षेत्राशी निगडीत असेल तर त्या भुवया अजून जास्तीच उभ्या राहतात. स्त्रीने मातृत्वाची जबाबदारी घेतली की घराचा उंबरठा ओलांडून साहसी क्षेत्राशी निगडीत आपल्या आवडीनिवडी जपणं ही तर अशक्य कोटीतील गोष्ट. पण असं असताना आपल्या मुलींसोबत आपल्या आवडीची ती साहसी स्वप्नं साकारणाऱ्या दोन आई मुलीच्या जोड्या आजच्या दुर्गाशक्तीच्या मानकरी आहेत. कारण त्यांनी समाजाची बंधनं झुगारून साहसी क्षेत्रात आपला एक वेगळा ठसा उमटवताना जुन्या आणि नव्या दोन्ही पिढयांना भारतीय स्त्री काय करू शकते याचं मूर्तिमंत उदाहरण समोर ठेवलं आहे. 

यातील पहिली गोष्ट आहे शिवानी पृथ्वी आणि दीप्ती पृथ्वी या आई-मुलीची. गोष्ट सुरू होते शिवानी पृथ्वी ५ वर्षाची असताना, वडिलांकडून रेसिंगचा वारसा तिला मिळालेला होता. तिचे वडील ९० च्या दशकात स्पोर्ट रेसिंगचे ड्रायव्हर म्हणून प्रसिद्ध होते. वयाच्या ५ व्या वर्षीच शिवानीने रोलर स्केटिंग स्पर्धेत भाग घेऊन आपल्या या खेळातील पकड स्पष्ट केली होती. विविध रेसिंग स्पर्धेत भाग घेऊन शिवानीने राज्यस्तरीय स्पर्धेत अनेक मेडल मिळवले. शालेय जीवनानंतर तिने डॉक्टर बनण्याचं लक्ष समोर ठेवलं. डॉक्टरकीचा अभ्यास करतानाही तिच्यातील रेसिंगचं वेड तिला स्वस्थ बसून देत नव्हतं. एम.बी.बी.एस. च्या दुसऱ्या वर्षाची परीक्षा दिल्यानंतर मिळालेल्या सुट्टीत तिने आपल्या वडिलांकडे आपली इच्छा बोलून दाखवली. आपल्याला रॅली कार रेसिंगसाठी गरजेचं असणारं ड्रायव्हिंग स्किल हे वेगळं असते याची जाणीव तिच्या वडिलांनी करून दिली. आपल्या वडिलांनी घेतलेल्या परीक्षेत शिवानी सहजरित्या पास झाली. तिच्यामध्ये असणारे अंगभूत गुण हे एका रेसिंग ड्रायव्हरसारखे होते. पण खरी अडचण पुढे होती. तिला एका सहकारी ड्रायव्हरची गरज होती. एक असा सहकारी तिला पुढे येणाऱ्या वळण आणि योग्य रस्त्याची दिशा योग्य तऱ्हेने दाखवेल. कोणत्याही रेसिंगमध्ये यशस्वी व्हायचं असेल तर सहकारी ड्रायव्हरचा वाटा खूप मोठा असतो. शिवानी नवीन असल्याने कोणीही तिचा सहकारी बनण्यास नकार दिला. 

पेशाने डॉक्टर असलेल्या तिच्या आईने म्हणजेच दीप्ती पृथ्वी यांनी तिची अडचण ओळखली. ऑपरेशन रूम मध्ये माणसाच्या शरीरावर सफाईने ऑपरेशन करणारे हात आणि नजर दीप्तीकडे होतीच. प्रत्येक सेकंदाचं महत्व तिला होतं. पण वयाच्या पन्नाशीमध्ये रेसिंग कारमधून स्पर्धेत भाग घ्यायचा हा विचार क्रांतिकारी होता. पण आपल्या मुलीला आपल्यापेक्षा चांगला सहायक ड्रायव्हर मिळणार नाही हे एक आई म्हणून ती ओळखून होती. कारण सहायक ड्रायव्हर कडून एक चूक आणि गाडीचा अपघात हे समीकरण पक्के होते. तिकडून सुरू झाला स्टिअरिंग व्हील मागचा एक वेगळा प्रवास. रोज ७ थर असलेला सेफ्टी पोषाख आणि हेल्मेट घालून तासनतास अवघड वळणं घेत शिवानी आणि दीप्ती या दोन रेसर स्पर्धेसाठी तयार होत होत्या. त्यांच्या या पावलांवर समाजाने टीका केली नसती तर नवलच. आता या वयात हे नखरे? अश्या टिप्पण्यांपासून ते मुलीचं आयुष्य बरबाद केलं, रेसिंग करून पोट भरते का? असे आणि विविध सल्ले सुरू झाले. पण त्या सर्वांना न जुमानता दोघींनी आपला सराव सुरू ठेवला. २०१८ मध्ये शिवानी आणि दीप्ती यांनी ऑटोक्रॉस स्पर्धेत भाग घेतला, जिकडे दुसरं स्थान त्यांना मिळालं. तर फोक्सवॅगन इंडिया अमेओ कप स्पर्धेत बाकीच्या रेसरला मागे सोडत त्यांनी पोल पोझिशन गाठली. लोकांच्या टीकेला उत्तर देताना शिवानीने डॉक्टरकीची पदवी मिळवली आणि आपलं पदतव्युत्तर शिक्षण सुरू ठेवलं. 

दुसरी गोष्ट आहे म्हैसूर मधल्या ऑड्रे माबेन आणि एमी मेहता या आई-मुलगी जोडीची. गोष्ट सुरू होते जेव्हा नाशिकमध्ये ६ वर्षाची ऑड्रे माबेन आपल्या डोक्यावरून क्षणात फायटर जेट जाताना बघते. डोक्यावरून एका क्षणात गायब होणारं ते जेट ६ वर्षांच्या ऑड्रे माबेनच्या मनात घर करून जाते ते कायमचं. आकाशाची ओढ तिथून सुरू होते. वयाच्या १५ व्या वर्षी एन.सी.सी.ची कॅडेट म्हणून ती पहिल्यांदा ग्लायडरच्या मदतीने हवेशी आपलं नातं जोडते ते कायमचं. तिकडून सुरू होतो अश्या एका रस्त्यावरचा प्रवास ज्याचा विचार आजवर कोणत्याही स्त्रीने केला नव्हता. भारतातील पहिली मायक्रोलाइट एअरक्राफ्ट इन्स्ट्रक्टर म्हणून ऑड्रे माबेनने आपलं नाव इतिहासाच्या पानात कोरलं आहे. 

स्त्री जेव्हा गरोदर असते तेव्हा आजकाल अनेकदा तिला बेड रेस्ट सांगण्यात येते. पण ऑड्रे माबेन या तत्त्वात बसणारी नव्हतीच. ८.५ महिन्याची गरोदर असताना आपल्या पोटातील बाळासोबत तिने तब्बल ४ तास क्रॉस कंट्री फ्लाईट फ्लाय केलं. पुरुषांचं डायपर लावून त्यावर पुढे आलेल्या आपल्या पोटाला सांभाळत तिने हा पराक्रम केला. कदाचित अभिमन्यूप्रमाणे तिच्या पोटात त्यावेळी असणाऱ्या एमीने आपल्या आईकडून आकाशाशी नातं जोडलं ते कायमचं. पुढे जाऊन आई आणि मुलीने मिळून एका प्रवासाचा श्रीगणेशा केला ज्याचा विचारही कोणी करू शकत नाही, तो प्रवास म्हणजे, ८० दिवसात २१ देशातून ३७,००० किलोमीटरपेक्षा जास्त अंतर कापण्याचं. ऑड्रे माबेन देशातील पहिली मोटार ग्लायडिंग लायसन्स मिळवणारी पहिली भारतीय स्त्री आहे. आपल्या आईच्या पावलांवर पाऊल ठेवत एमीनेही आपल नातं उडण्याशी बांधून घेतलं आहे. 

ऑड्रे माबेन आणि एमी मेहता आणि शिवानी पृथ्वी आणि दीप्ती पृथ्वी या आई-मुलीच्या जोडीने दुर्गाशक्तीचं एक वेगळं उदाहरण सर्वांसमोर ठेवलं आहे. एकीकडे मुलगी आपल्या आईच्या आवडीला आपली आवड बनवते तर दुसरीकडे एक आई आपल्या मुलीच्या आवडीला आपली आवड बनवून त्यात दोघीही एकमेकींना प्रोत्साहन देत यशाची शिखरं पादाक्रांत करत भारतीय स्त्रीचं एक वेगळं रूप जगापुढे मांडतात. मोटार रेसिंग किंवा अल्ट्रालाईट पायलट ही क्षेत्रं भारतीय स्त्रीपासून आजवर अलिप्त राहिलेली होती. पुरुषांची मक्तेदारी असलेल्या क्षेत्रातसुद्धा स्त्री आपल्या कर्तृत्वाने अटकेपार झेंडे रोवू शकते हेच या दोन आई-मुलीच्या जोड्यांनी दाखवून दिलं आहे. दुर्गाशक्तीचं एक वेगळं स्वरूप समोर ठेवणाऱ्या या सर्वांना माझा कडक सॅल्यूट आणि त्यांच्या पुढील प्रवासाला खूप खूप शुभेच्छा...

फोटो शोध सौजन्य :- गुगल 

सूचना :- ह्या पोस्टमधील शब्दांकन (विनीत वर्तक ©) कॉपीराईट आहे.